Instytucja niegodności dziedziczenia została wprowadzona w celu uniknięcia sytuacji, w której osoba, której działania nigdy nie były dla spadkodawcy dobre, miałaby dziedziczyć jego majątek. Ustawodawca słusznie wprowadził tę instytucje do porządku prawne, eliminując w ten sposób dopuszczalność sytuacji, w której np. zabójca miałby dziedziczyć po swojej ofierze.
Kto może zostać uznany za niegodnego dziedziczenia?
Zgodnie art. 928 Kodeksu cywilnego, spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:
- dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
- podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
- umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.
Niegodność dziedziczenia – orzeczenie sądu
Niegodność dziedziczenia stwierdzana jest w postępowaniu sądowym. Osoba, która chce niegodność podnieść, musi złożyć do sądu stosowny pozew.
Orzeczenie sądu ma charakter konstytutywny i wywołuje skutek wsteczny. Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia ustawowego i testamentowego, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W miejsce niegodnego wstępują inne osoby – spadkobiercy ustawowi przy dziedziczeniu ustawowym, a przy dziedziczeniu testamentowym – osoby uprawnione z tytułu podstawienia lub przyrostu, a w przypadku ich braku – spadkobiercy ustawowi. Należy podkreślić, że skutki niegodności nie rozciągają się na zstępnych niegodnego.
Kto może żądać stwierdzenia niegodności dziedziczenia?
Z żądaniem uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia może wystąpić każdy kto ma w tym interes prawny. Jeżeli więc dana osoba uzna, że spadkobierca powołany do dziedziczenia, nie jest godny spadku, może złożyć do sądu stosowny pozew.
