Przestępstwo rozpijania

Kiedy następuje rozpijanie małoletniego

Przestępstwo rozpijania

W rozdziale XXVI Kodeksu karnego (dalej: k.k.) znajdziemy przepis regulujący przestępstwo rozpijania. Zgodnie bowiem z art. 208 k.k., kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju, ten podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Stosownie do poglądu Sądu Najwyższego, przepis „ma na celu ochronę młodzieży przed niebezpiecznym dla jej zdrowia fizycznego i psychicznego oraz dla jej rozwoju moralnego nawykiem picia alkoholu” (nadal aktualna uchwała SN z 09.06.1976 r., sygn. VI KZP 13/75). We wskazanej uchwale SN zdefiniował również pojęcie „rozpija” wskazując, że należy przez nie rozumieć takie działanie, które „stwarza niebezpieczeństwo przyzwyczajenia małoletniego do stałego picia napojów alkoholowych lub umocnienia w nim tego rodzaju skłonności. Rozpijanie oznacza działanie wielokrotne, powtarzające się z pewną częstotliwością”. Zgodnie z nieco nowszym orzecznictwem, „Wykładnia znamienia “rozpija” użytego w treści art. 208 KK, sprowadzająca się do stwierdzenia, że do jego wyczerpania nie jest konieczne działanie przez dłuższy okres, wystarczy działanie jednorazowe, ale mające intensywny przebieg, jest trafna” (postanowienie SN z 10.03.2017r., sygn. V KK 13/17).

Dziecko czyli małoletni

Dziecko i alkohol

Nie sposób dokonać analizy przestępstwa rozpijania bez wyjaśnienia dwóch podstawowych pojęć: „małoletni” i „alkohol”.

Dziecko czyli małoletni

Małoletnim jest osoba, która w chwili czynu nie ukończyła 18 lat, przy czym małoletnią nie jest kobieta, która ukończyła 16 lat i zawarła związek małżeński (zob. art. 10 § 2 k.c.). Granicą jest tutaj uzyskanie pełnoletności.

Co to jest alkohol w rozumieniu prawa

W myśl art. 46 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, napojem alkoholowym jest produkt przeznaczony do spożycia zawierający alkohol etylowy pochodzenia rolniczego w stężeniu przekraczającym 0,5% objętościowych alkoholu.

Dziecko i alkohol

Kiedy następuje rozpijanie małoletniego

Analizowane przestępstwo ma miejsce wówczas, kiedy małoletni jest narażony poprzez działanie sprawcy na niebezpieczeństwo przyzwyczajenia się do alkoholu. Sąd, rozpoznający daną sprawę, powinien wykazać, że zachowanie oskarżonego, które polegało na jednorazowym lub długotrwałym podawaniu małoletniemu alkoholu spowodowało obiektywnie dostrzegalne zmiany w psychice małoletniego, świadczące o pojawieniu się niebezpieczeństwa przyzwyczajenia się przez małoletniego do spożywania alkoholu (zob. wyrok SA Gdańsk z 23.07.2015r., sygn. II AKa 236/15). W orzecznictwie podkreśla się, że jeżeli „jednorazowe zachowanie oskarżonego w postaci namawiania małoletnich do spożycia piwa w żadnej mierze nie prowadziło do rozpijania ich ani swoją intensywnością z uwagi na ilość alkoholu oraz jego rodzaj, ani też rozciągnięciem w czasie, bądź powtarzalnością z racji jednokrotnego podjęcia takiego działania”, to nie można uznać, iż miało miejsce zawinione narażenie małoletniego na przyzwyczajenie się do alkoholu. Jest to bowiem niezbędne element znamienia rozpijania (zob. wyrok SA Katowice z 19.06.2013r., sygn. II AKa 162/13).

Kto może popełnić przestępstwo rozpijania dziecka

Przestępstwo z art. 208 k.k. ma charakter umyślny i może być popełnione zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Jego sprawcą może być każdy (charakter powszechny). Do popełnienia przestępstwa nie dojdzie w sytuacji, gdy sprawca nie posiada wiedzy na temat tego, że napój, do którego wypicia nakłania małoletniego, zawiera w sobie alkohol.