Alimenty na dziecko

Alimenty na dziecko

Alimenty na dziecko są najczęściej zasądzane w sądach rodzinnych. Jest to roszczenie, które przysługuje dziecku względem rodzica.

Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.o.), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z kolei, jak wynika z art. 133 §1  k.r.o., rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Stosownie do tego przepisu,  „obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka nie jest uwarunkowany małoletniością dziecka, ale tylko tym, że dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.03.1999 r., sygn. akt III CKN 1175/98).

Alimenty

Obowiązek dostarczania środków utrzymania

Rodzice mają obowiązek dostarczać dziecku środków utrzymania i wychowania już od chwili jego narodzin, niezależnie od tego, czy dziecko pochodzi ze związku małżeńskiego czy pozamałżeńskiego. W przypadku dziecka pozamałżeńskiego obowiązek alimentacyjny ojca także istnieje już od chylili urodzenia dziecka, nie zaś dopiero od daty uznania dziecka lub sądowego ustalenia ojcostwa.

Zakres alimentów

Zakres świadczeń alimentacyjnych jest uzależniony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 §1 k.r.o.). Odnosząc się do pojęcia „usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego”, należy przez nie rozumieć potrzeby, których zaspokojenie zagwarantuje mu prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy, adekwatny do wieku i uzdolnień uprawnionego. Z kolei „możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego” są to zarobki i dochody, jakie zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego uzyskiwałby przy kompleksowym wykorzystaniu swoich sił fizycznych i umysłowych. Pojęcie to nie określa jego rzeczywistych zarobków czy dochodów. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie, zawartym w orzeczeniu z dnia 11.05.2017 r. (sygn. akt I ACa 1827/16), „Możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej nie wynikają z faktyczne osiąganych zarobków i dochodów, ale stanowią środki pieniężne, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności, stosownie do swych sił umysłowych i fizycznych”.

Awokat alimetny

Prawo do równej stopy życiowej rodziców i dziecka

Ponadto, dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, rodzice zaś są obowiązani podzielić się ze swoimi dziećmi nawet bardzo skromnymi dochodami. Zgodnie z zaleceniami Sądu Najwyższego, „Konsekwencją tej zasady jest to, że rodzice w żadnym razie nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie może utrzymać się samodzielnie, tylko na tej podstawie, że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Rodzice muszą więc podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami” (por. tezę XII pkt 2 zaleceń kierunkowych SN w sprawie wzmożenia ochrony rodziny, OSN 1976, Nr 9, poz. 184). Istotą tej zasady jest porównywalne z rodzicami zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeba dziecka, które każdorazowo uzależnione są od wielu czynników, takich jak w szczególności wiek dziecka, jego stan zdrowia, przebieg kształcenia czy inne czynniki indywidualne.

Obowiązek rodziców

Powyższe potwierdza również stanowisko Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11.01.2017 r. (sygn. akt III AUa 1400/16), zgodnie z którym „Z przepisu art. 133 § 1 k.r.o. wynika, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Obowiązek alimentacyjny mieści się w katalogu obowiązków troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka nałożonych na rodziców w art. 96 k.r.o. Trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice obowiązani są dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami”. Można zatem stwierdzić, że poprzez omawiany obowiązek alimentacyjny rodzice wypełniając także swoje obowiązki rodzicielskie, mianowicie troszczą się o fizyczny i duchowy rozwój swojego dziecka, o jego przygotowanie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień (zob. art. 96 §1 k.r.o.).

Autorem tekstu jest Anna Łapka.