W Polsce, posiadanie narkotyków jest uznawane za przestępstwo. Niemniej jednak, istnieje możliwość umorzenia postępowania w przypadku posiadania niewielkiej (nieznacznej) ilości narkotyków, które są przeznaczone wyłącznie do osobistego użytku przez osobę odpowiedzialną za ich posiadanie.
Przesłanki umorzenia postępowania karnego
Umorzenie postępowania karnego w przypadku posiadania narkotyków możliwe jest, gdy przedmiotem czynu są:
- środki odurzające lub substancje psychotropowe w ilości nieznacznej,
- przeznaczone są one na własny użytek sprawcy,
- orzeczenie wobec sprawcy kary za ich posiadanie byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień społecznej szkodliwości.
Dla podjęcia decyzji o umorzeniu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek.
Jak definiować „nieznaczną” ilość?
Określenie „nieznaczny” nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Słowo „nieznaczny” każdy może rozumieć nieco inaczej. Jednak ogólnie rzecz biorąc, aby można było mówić o „nieznacznej” ilości narkotyków, powinna ona być niewielka i służąca wyłącznie na własny użytek.
„[…] przyjmuje się, że ilość substancji będąca przedmiotem czynności wykonawczej czynu zabronionego z art. 62 ust. 1 lub 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, aby mogła być uznana za „ilość nieznaczną” nie może przekraczać kilka gramów.” (Wyrok SR w Szczytnie z 30.05.2022 r., II K 95/20, LEX nr 3526004.)
Przy ocenie, czy ujawniona ilość narkotyku jest nieznaczna, należy brać pod uwagę nie tylko jego wagę, lecz także przesłanki wymienione w art. 115 § 2 k.k. Na pewno istotnym czynnikiem będzie dotychczasowa karalność sądowa sprawcy, opinia środowiskowa, miejsce ujawnienia narkotyków itp. Ujawnienie narkotyków np. w szkole czy na imprezie masowej powinno być istotną przeszkodą w umorzeniu.
Posiadanie jakiejkolwiek ilości nawet niewielkich środków odurzających lub substancji psychotropowych jest zawsze niezgodne z prawem i podlega karze. Z tego względu samo posiadanie niewielkiej ilości narkotyków nie prowadzi automatycznie do umorzenia postępowania. Nie jest również przeszkodą dla wszczęcia postępowania. Warunkiem koniecznym jest, żeby ujawniona niewielka ilość była przeznaczona wyłącznie do osobistego użytku. Ponadto, umorzenie postępowania zależy od spełnienia dodatkowych przesłanek, takich jak okoliczności popełnienia czynu oraz stopień społecznej szkodliwości, które sprawiają, że wymierzenie kary dla sprawcy byłoby niecelowe.
