Reprezentacja w spółce z o.o.

Reprezentacja w spółce Z O.O.

Spółka z.o.o jest formą prawną przedsiębiorstwa które zostało utworzone przez jedną lub więcej osób nazywanymi wspólnikami. Osoby te odpowiadają za zobowiązania powstałej spółki w organicznym zakresie.  W Polsce po raz pierwszy zasada działania oraz reprezentacja w spółce z o.o. została uregulowana dekretem z dnia 8 lutego 1919 roku. W Polsce spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zyskała bardzo dużą popularności, jest drugą najchętniej wybieraną formą działalności. W śród zalet spółki z o.o. można wymienić ograniczona odpowiedzialność wspólników oznacza to że wszyscy wspólnicy odpowiadają za długi spółki tylko w wysokości swoich wkładów. Spółka powstaje w chwili wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Minimalny kapitał zakładowy potrzebny do uruchomienia spółki z o.o. zgodnie z obowiązującymi przepisami wynosi 5tyś PLN.

Kodeks Spółek Handlowych z dnia 15 września 2000 r, a reprezentacja w Spółce z o.o.

Artykuł 205, reguluje kwestię reprezentacji i prokury w spółkach. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (§1). Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta (§2). Powyższe przepisy nie wyłączają ustanowienia prokury i nie ograniczają praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze (§3).

Spółkę z o.o. reprezentują członkowie zarządu, a nie zarząd. W doktrynie wskazuje się, że zarząd spółki nie posiada podmiotowości prawnej, dlatego też niepoprawne jest używane w potocznym języku sformułowanie, że dana umowa została zawarta przez „zarząd spółki” zamiast „przez spółkę” (zob. Art. 205 KSH Bieniak 2020, wyd. 7/Pabis, Legalis).

Reprezentacja w spółce z.o.o. – rodzaje

Zarząd jednoosobowy

Jeżeli spółka posiada jednoosobowy zarząd, kwestia jej reprezentacji jest prosta – spółkę reprezentuje jedyny członek zarządu samodzielnie. Podkreśla się absurdalność spotykanego często w praktyce w umowa spółek postanowienia, że w takiej sytuacji jedyny członek zarządu musi działać z prokurentem.

Zarząd wieloosobowy

Sytuacja nieco się komplikuje, gdy zarząd spółki jest wieloosobowy. Wówczas sposób reprezentowania danej spółki powinien zostać określony przede wszystkim w umowie tej spółki. Przykładowo, umowa może zawierać postanowienie, że prawo reprezentacji jednoosobowej posiada wyłącznie prezes zarządy, a pozostali członkowie zarządu mogą działać jedynie we dwóch albo z prokurentem lub pełnomocnikiem. Sąd Najwyższy stwierdził, że „W umowie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być przewidziana reprezentacja łączna dla składania przez zarząd oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych spółki powyżej określonej ich wartości” (uchwała SN z dnia 24.10.1996r., sygn. III CZP 112/96). Gdyby zarząd składał się z większej ilości osób niż dwie, możliwe jest także przyjęcie zasad reprezentacji łącznej, gdzie musiałoby działać np. trzech i więcej członków zarządu (zob. Art. 205 KSH Bieniak 2020, wyd. 7/Pabis, Legalis).

Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w przedmiocie reprezentacji, do składania oświadczeń za spółkę wymagane jest – zgodnie z art. 205 §1 KSH – współdziałanie dwóch członków zarządu albo też jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (tzw. reprezentacja łączna). W przypadku czynności, które zostały wymienione w przepisie art. 109(3) KC, prokurent musi legitymować się szczególnym upoważnieniem do dokonania wskazanej w przepisie czynności. Upoważnienie to powinno być udzielone w sposób wyraźny i wymaganej ewentualnie formie (zob. Art. 205 KSH Bieniak 2020, wyd. 7/Pabis, Legalis).

Współdziałanie z pełnomocnikiem

Za dopuszczalne uznaje się ponadto wykonywanie reprezentacji łącznej w drodze współdziałania członka zarządu z pełnomocnikiem spółki, jednakże tylko wówczas, kiedy umowa spółki to przewiduje. Coraz częściej spotykaną praktyką jest natomiast udzielanie pełnomocnictwa osobie trzeciej przez dwóch członków zarządu spółki z jednoczesnym zastrzeżeniem, że pełnomocnik może działać wyłącznie pod warunkiem współdziałania z jednym z tych członków zarządu (zob. Art. 205 KSH Bieniak 2020, wyd. 7/Pabis, Legalis).

Prokura samoistna

Zgodnie z §3 omawianego przepisu art. 205 KSH, powyższe przepisy, tj. §1 i §2, nie wyłączają ustanowienia prokury i nie ograniczają praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze. Istnienie zatem zasady reprezentowania spółki przez członków zarządu łącznie w żaden sposób nie ogranicza możliwości prokurenta do samodzielnego reprezentowania spółki, jeżeli tylko taki charakter ma udzielona mu prokura, jak również nic nie stoi na przeszkodzie, by ustanowić prokurę samoistną.

obsługa prawna firm

Reprezentacja w spółce z o.o. jakie są konsekwencje naruszenia zasad.

Z orzecznictwa wynika, iż dokonanie czynności prawnej przez jedną osobę w przypadku, gdy istnieje wymóg reprezentacji łącznej, powoduje nieważność czynności prawnej (zob. wyrok SA w Poznaniu z dnia 06.06.2007r., sygn. I ACa 347/07). Sanowanie takiej czynności poprzez jej późniejsze potwierdzenie przez drugiego członka zarządu jest niedopuszczalne.

Aktualne pozostaje stanowisko SA w Warszawie z dnia 08.11.1995r., sygn. I ACr 716/96: „Jeżeli umowa spółki stanowiła, że spółka ta może być reprezentowana przez dwie osoby łącznie, to zawarcie umowy przez podmiot gospodarczy niewłaściwie reprezentowany, nie powoduje przekształcenia tej umowy w umowę zawartą z osobą fizyczną, która ją w imieniu tego podmiotu podpisała. Do zawarcia umowy przez taką osobę jest konieczne złożenie oświadczenia woli we własnym imieniu, a nie w imieniu osoby prawnej”.

Odbiór oświadczeń

Jak wynika z §2 omawianego przepisu, oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. Nie ma tutaj znaczenia liczebność zarządu ani też sposób reprezentacji spółki. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, niemożliwe jest zatem ustalenie innych zasad w umowie spółki (zob. Art. 205 KSH Bieniak 2020, wyd. 7/Pabis, Legalis).