Nękanie, kiedy staje się przestępstwem? Art. 190a. KK

Stalking

Kiedy nękanie staje się przestępstwem?

Zjawisko prześladowania, znane również w literaturze, jako stalking, dotyczy wielu osób. Wiele osób miało do czynienia z natrętnym adoratorem lub inną namolną osobą, często również w mediach pojawiają się doniesienia o prześladowaniu gwiazd przez namolnych fanów. Kiedy jednak zostanie przekroczona granica pomiędzy nękaniem a przestępstwem?

Art. 190a. przestępstwo stalkingu

Dz.U.2019.0.1950 t.j. – Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny

§ 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność,podlega karze pozba­wienia wolności do lat 3.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub inne jej dane osobowe w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Co należy rozumieć przez nękanie?

Przez nękanie należy rozumieć, powtarzające się prześladowanie poprzez wykonywanie różnych czynności, których celem jest utrapienie, dokuczenie, udręczenie lub niepokojenie danej osoby lub jej osoby najbliższej. Co ciekawe pojedyncze zachowania sprawcy nie muszą stanowić przestępstwa. Może to być na przykład wysyłanie listów, telefonowanie, wysyłanie sms-ów, lub nachodzenie w różnych miejscach. Dopiero te działania odpowiednio spotęgowane w sumie mogą stanowić przestępstwo. Działania sprawcy stalkingu mogą również być działaniami samymi w sobie nielegalnymi jak na przykład włamywanie się do mieszkania w celu zostawienia wiadomości, grożenie ofierze czy włamywaniu się na skrzynkę mailową. Jednak niezależnie czy mamy do czynienia z zachowaniami samymi w sobie legalnymi czy nielegalnymi dopiero przy ich odpowiednim spotęgowaniu możemy mówić o stalkingu. Aby nękanie mogło zostać uznane za przestępstwo musi być ono uporczywe. Uporczywe to znaczy, że musi mieć ono charakter długotrwały. Nie będzie, więc przestępstwem wysłanie 2 albo 3 listów czy kilku sms-ów. O uporczywym zachowaniu sprawcy świadczy jego nastawienie psychiczne, w wyniku, którego trwa on w swoim uporze pomimo próśb pokrzywdzonego o zaprzestanie zachowań, oraz dłuższy czas, przez który sprawca podejmuje działania.

Art. 190a. przestępstwo stalkingu

Stalking

Aby nękanie mogło zostać uznane za stalking musi ono również wzbudzić w pokrzywdzonym uzasadnione poczucie zagrożenia. Poczucie zagrożenia oznacza, że pokrzywdzony przypuszcza, że sprawca może posunąć się do naruszenia jego innych dóbr w szczególności jego życia i zdrowia. Może ono również polegać na braku komfortu bezpieczeństwa np. na stałym poczuciu śledzenia lub naruszaniu korespondencji pokrzywdzonego. Poczucie zagrożenia będzie uzasadnione wtedy, gdy obiektywnie można stwierdzić, że przeciętny człowiek odczuwałby podobne zagrożenie znajdując się w sytuacji ofiary. Przestępstwo stalkingu zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3. Jednak, jeśli ofiara stalkera będzie próbowała popełnić samobójstwo lub takie samobójstwo popełni sprawca będzie podlegał karze od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

Co należy zrobić w przypadku, gdy ktoś nas nęka?

Należy przeanalizować czy faktycznie mamy do czynienia z długotrwałym i niechcianym kontaktem, jeśli tak to czy wywołuje on w nas poczucie zagrożenia, że osoba, która się z nami kontaktuje coś nam zrobi. Jeśli tak, należy zgłosić się na policję, gdyż padliśmy ofiarą przestępstwa. Zgłoszenie przestępstwa stalkingu jest bardzo ważne, gdyż jego ściganie następuje wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego w związku, z czym bez takiego wniosku nikt nie zacznie ścigać sprawcy.

Niniejszy artykuł został sporządzony w stanie prawnym na dzień 13 października 2016 r.. Stan prawny po sporządzeniu niniejszego artykułu może ulec zmianie.