Jak usprawiedliwić niestawiennictwo w sądzie z powodu choroby?

Autor Małgorzata Durlej-Piotrowska

11 lutego 2025

Udział w rozprawach sądowych jest obowiązkiem, niektórych uczestników postępowania a w przypadku stron i pełnomocników nieusprawiedliwione niestawiennictwo może wywołać negatywne skutki dla sprawy. Jednak zdarza się, że ze względu na stan zdrowia, nie jest możliwe stawienie się na wezwanie sądu. W takiej sytuacji prawo przewiduje możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa, ale należy to zrobić w sposób zgodny z przepisami. W tym artykule omówimy, jak usprawiedliwić swoją nieobecność w sądzie z powodu choroby, w oparciu o Art. 214¹ Kodeksu postępowania cywilnego.

Co mówi prawo?

Zgodnie z Art. 214¹ Kodeksu postępowania cywilnego, niestawiennictwo na rozprawie z powodu choroby może zostać usprawiedliwione, jeśli przedstawi się odpowiednie zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego. Jest to kluczowy element procedury usprawiedliwienia i różni się od standardowych zwolnień lekarskich, jakie często spotykamy w innych przypadkach, np. zwolnieniach pracowniczych.

Kto może usprawiedliwić niestawiennictwo?

Przepisy przewidują, że usprawiedliwić swoje niestawiennictwo w sądzie z powodu choroby mogą nie tylko strony postępowania, ale również:

  1. Przedstawiciele ustawowi,
  2. Pełnomocnicy,
  3. Świadkowie,
  4. Inni uczestnicy postępowania.

Oznacza to, że każda osoba, której obecność w sądzie była wymagana, może wnioskować o usprawiedliwienie swojej nieobecności, jeśli jej stan zdrowia uniemożliwia stawienie się na rozprawie.

Jak uzyskać zaświadczenie od lekarza sądowego?

Aby skutecznie usprawiedliwić swoją nieobecność w sądzie z powodu choroby, należy uzyskać zaświadczenie od lekarza sądowego. Jest to specjalny dokument, który potwierdza niemożność stawienia się na rozprawie z przyczyn zdrowotnych. Zwykłe zaświadczenie lekarskie od lekarza rodzinnego nie jest wystarczające, dlatego kluczowe jest, aby udać się do lekarza sądowego.

Kroki, które należy podjąć:

  1. Zgłoszenie choroby: Jeżeli wiesz, że nie będziesz mógł stawić się na rozprawie z powodu choroby, poinformuj sąd najszybciej jak to możliwe. Warto złożyć odpowiednie zawiadomienie o niemożności stawienia się.
  2. Wizyta u lekarza sądowego: W przypadku choroby, udaj się do lekarza sądowego, który jest uprawniony do wydawania zaświadczeń w takich sytuacjach. Listę lekarzy sądowych można znaleźć na stronach internetowych właściwych sądów okręgowych.
  3. Złożenie zaświadczenia: Po uzyskaniu zwolnienia należy niezwłocznie przekazać je do sądu. Można to zrobić osobiście, listem poleconym lub przez pełnomocnika, aby uniknąć opóźnień.

Dlaczego zaświadczenie od lekarza sądowego jest niezbędne?

Zgodnie z przepisami, usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby wymaga zaświadczenia od lekarza sądowego. Standardowe zwolnienia lekarskie, zwane potocznie L4 wystawione przez lekarza rodzinnego, nie są wystarczające do usprawiedliwienia nieobecności w sądzie. Lekarz sądowy jest uprawniony do wystawienia specjalnego zaświadczenia, które bezpośrednio dotyczy postępowania sądowego.

Warto pamiętać, że Art. 214¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jasno wskazuje na konieczność uzyskania zaświadczenia właśnie od lekarza sądowego. Brak tego dokumentu może skutkować nieuznaniem usprawiedliwienia nieobecności i potencjalnymi sankcjami, włącznie z karami grzywny.

Co w przypadku osób pozbawionych wolności?

W przypadku osób pozbawionych wolności (np. odbywających karę więzienia), przepisy dotyczące usprawiedliwiania nieobecności z powodu choroby regulowane są odrębnymi przepisami. Art. 214¹ § 2 KPC wyłącza stosowanie standardowych procedur dotyczących zaświadczeń lekarskich od lekarzy sądowych w przypadku takich osób. W ich przypadku usprawiedliwienia niestawiennictwa wynikające z choroby rozpatrywane są przez inne przepisy dotyczące osób pozbawionych wolności.

Konsekwencje braku usprawiedliwienia niestawiennictwa

Brak odpowiedniego usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie, w tym niezłożenie zaświadczenia od lekarza sądowego, może prowadzić do negatywnych konsekwencji. Sąd ma prawo nałożyć karę grzywny na osobę, która nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. W niektórych przypadkach, np. dotyczących świadków, może zostać również zarządzone przymusowe sprowadzenie na kolejną rozprawę.

Podsumowanie

Usprawiedliwienie niestawiennictwa w sądzie z powodu choroby jest możliwe, ale wymaga uzyskania zaświadczenia od lekarza sądowego. To ważne, aby niezwłocznie poinformować sąd o swojej nieobecności oraz dostarczyć odpowiedni dokument potwierdzający niemożność stawienia się na rozprawie. W razie wątpliwości, warto skonsultować się z adwokatem, który pomoże w prawidłowym przeprowadzeniu procedury.