Czy rodzic może decydować o leczeniu dziecka wbrew opinii drugiego rodzica?
Wspólne wychowywanie dziecka po rozwodzie albo w sytuacji, gdy rodzice nie mieszkają razem, bywa źródłem nieporozumień szczególnie w ważnych sprawach zdrowotnych. Co zrobić, jeśli jedno z rodziców nie zgadza się np. na operację, szczepienie lub leczenie psychologiczne dziecka? Czy drugi rodzic może samodzielnie podjąć decyzję? A może potrzebne jest rozstrzygnięcie sądu?
W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda kwestia decydowania o leczeniu dziecka w świetle polskiego prawa, kiedy konieczna jest zgoda obojga rodziców oraz co zrobić w przypadku braku porozumienia.
Wspólna władza rodzicielska – co to oznacza w praktyce?
Zgodnie z art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich ma prawo i obowiązek ją wykonywać. Oznacza to, że oboje rodzice są równoprawni w podejmowaniu decyzji dotyczących dziecka jego wychowania, edukacji, wyjazdów czy właśnie leczenia.
Ale uwaga § 2 tego samego artykułu precyzuje, że o istotnych sprawach dziecka rodzice muszą decydować wspólnie. Jeżeli nie potrafią się porozumieć, sprawę rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Czy leczenie dziecka to „istotna sprawa”?
Tak. Leczenie szczególnie to poważniejsze, długoterminowe lub inwazyjne należy do kategorii spraw istotnych. Oznacza to, że rodzic nie może samodzielnie zdecydować o poddaniu dziecka leczeniu, jeśli drugi rodzic wyraźnie się temu sprzeciwia, a oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej.
Przykładowe sytuacje, które mogą wymagać wspólnej decyzji:
- zgoda na zabieg chirurgiczny lub hospitalizację dziecka,
- zapisanie dziecka na terapię psychologiczną lub psychiatryczną,
- zgoda na szczepienie – zwłaszcza w sytuacjach spornych,
- rezygnacja z leczenia lub zmiana sposobu terapii.
Co zrobić, gdy rodzice się nie zgadzają?
W przypadku braku porozumienia np. gdy jedno z rodziców nie zgadza się na leczenie, które drugie uważa za konieczne sprawę rozstrzyga sąd opiekuńczy. To on ocenia, co leży w najlepiej pojętym interesie dziecka. W praktyce oznacza to, że rodzic, który chce przeprowadzić leczenie, powinien złożyć do sądu wniosek o rozstrzygnięcie w istotnej sprawie dziecka (na podstawie art. 97 § 2 KRiO).
Jak złożyć wniosek do sądu w sprawie leczenia dziecka?
W przypadku braku porozumienia między rodzicami w kwestii leczenia, wniosek o rozstrzygnięcie sprawy należy złożyć do sądu rejonowego wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Wniosek powinien zawierać:
- dane obojga rodziców i dziecka,
- opis sytuacji i wskazanie, na czym polega spór,
- uzasadnienie stanowiska składającego wniosek (np. opinia lekarza, zalecenia specjalistów),
- ewentualnie dokumentację medyczną lub zaświadczenia.
Sąd rozpatruje sprawę w trybie nieprocesowym, czyli bez konieczności prowadzenia rozprawy między „stronami sporu” w tradycyjnym sensie. Sąd może też – jeśli uzna to za potrzebne – przesłuchać rodziców lub wysłuchać dziecka.
A co, jeśli tylko jeden rodzic ma władzę rodzicielską?
W sytuacji, gdy jeden z rodziców ma ograniczoną lub zawieszoną władzę rodzicielską, a drugi posiada ją w pełni ten drugi może samodzielnie podejmować decyzje o leczeniu dziecka, bez konieczności uzyskiwania zgody drugiego rodzica. Warto jednak sprawdzić treść orzeczenia sądu czasami ograniczona władza obejmuje jedynie niektóre aspekty życia dziecka.
Podsumowanie
Decyzja o leczeniu dziecka to istotna sprawa rodzicielska, wymagająca zgody obojga rodziców – jeśli oboje mają pełnię władzy. W przypadku konfliktu, decyzję podejmuje sąd opiekuńczy, który zawsze kieruje się dobrem dziecka. Warto pamiętać, że spory wokół leczenia można rozwiązać także polubownie np. poprzez mediację rodzinną.
Masz wątpliwości co do decyzji medycznych dotyczących dziecka? Porozmawiaj z adwokatem od spraw rodzinnych otrzymasz rzetelną ocenę sytuacji i pomoc w dalszych działaniach.